خلاصه این مطلب در فایل صوتی زیر:

 

 آب فوق خالص یا خالص که به نام آب مقطر نیز شناخته می شود که مصرف ویژه ای در صنایعی مثل غذایی و دارو سازی دارد. در مقابل آب دیونایزه آبی است که تمامی یون های آن گرفته شده و از آن با عنوان آب یون زدوده یاد می شود. در ادامه مطلب به تشریح بیشتر هر کدام و کاربرد دیونایزر خواهیم پرداخت.

 

دیونایزر آب مقطر گیری

 

دیونایزر آب مقطر گیری یکی از تجهیزات تخصصی تصفیه آب می باشد که از آن برای تولید آب خالص و یا آب فوق خالص استفاده می گردد.

آب فوق خالص مصارف ویژه ای در صنایع داروسازی، سرم سازی، صنایع غذایی و … دارد که در برخی موارد وجود این آب و لزوم استفاده از آب دیونایز شده بسیار قابل توجه می باشد.

در ابتدا باید به مفهوم آب فوق خالص بپردازیم:

آب فوق خالص، آبی با حداقل املاح جامد محلول در آب می باشد که هدایت الکتریکی آن عموما زیر ۰.۰۵۶ میکرو زیمنس بوده و در برخی موارد از لحاظ میکروبی نیز کاملا تصفیه گردیده است.

در اینجا دیگر هدایت الکتریکی آب مد نظر نیست بلکه به پارامتر مقاومت الکتریکی آب توجه ویژه خواهد شد که با واحد مگا اهم مورد بررسی قرار می گیرد. مگا اهم معکوس میکرو زیمنس می باشد.

توحه به این نکته ضروری است که در فاز صنعتی دستگاه های دیونایزر به دنبال تولید آب فوق خالص نمی باشند بلکه در اینجا هدف تولید آب دیونایزه است.

دیونایزر

 

فرآیند تولید آب دیونایزه در دستگاه دیونایزر صنعتی

آب دیونایزه آبی است که تمامی یون های آن گرفته شده و از آن با عنوان آب یون زدوده یاد می شود. در فرآیند تولید آب دیونیزه شده که یک فرآیند شیمیایی است، کلیه یون های آب شامل کاتیون ها و آنیون ها از آب حذف می شوند و عملا آب خاصیت رسانش الکتریکی خود را در حد قابل توجهی از دست می دهد. این همان پارامتر EC در آنالیز های شیمیایی آب می باشد.

طی فرآیند دیونیزه شدن آب، علاوه بر کاهش و حذف رسانایی الکتریکی، کل مواد جامد محلول در آب یا همان TDS نیز کاهش می یابد. این مقدار در مصارف عمومی و دستگاه های عمومی تصفیه آب دیونیزه به مقادیر زیر ۱ ppm (یک در میلیون) محدود می شود.

پارامتر بعدی که در حین فرآیند تولید آب دیونیزه مورد توجه قرار می گیرد بازه ی اسیدیته آب می باشد. با توجه به خنثی شدن PH آب حین پروسه دیونایزیشن، آب تولیدی در آزمایشگاه های تخصصی پزشکی و فرا پزشکی بسیار مورد توجه و مورد استفاده قرار می گیرد.

 

کاربرد دستگاه تصفیه آب دیونایزر

دیونایزر های تولید آب مقطر و آب فوق خالص امروزه در صنایع مختلفی دامنه کاربرد دارد که از مهم ترین آنها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • آزمایشگاه های تشخیص طبی
  • آزمایشگاه های تحقیقاتی و دانشکاهی
  • صنایع داروسازی
  • صنایع سرم سازی
  • صنایع نظامی فوق حساس
  • صنایع پپشرفته پزشکی هسته ای
  • صنایع غذایی
  • تجهیزات دندانپزشکی
  • تولید آب باطری خودرو
  • تولید مواد شوینده بهداشتی
  • تولید الکل صنعتی
  • تولید شیشه شور اتوموبیل
  • تولید آب رادیاتور خودرو

همانطور که ملاحظه می شود دامنه کاربرد آب دیونیزه و دستگاه های دیونایزر صنعتی و آزمایشگاهی بسیار وسیع می باشد.

دیونایزر

 

انواع دیونایزر آب مقطرگیری

دیونایزر ها در دو فاز صنعتی و آزمایشگاهی تولید و عرضه می گردد که عمدتا این تفاوت به سبب میزان خروجی دستگاه تقسیم بندی می گردد.

فاز آزمایشگاهی برای دبی های خروجی پایین و فاز صنعتی برای خروجی های بالا طراحی می شوند. در آزمایشگاه ها عموما مقدار آب کمی جهت انجام امور موجود استفاده می گردد به همین دلیل دبی خروجی باید محدود باشد.

توجه به این نکته ضروری است که چون آب دیونیزه یا آب خالص شدیدا آماده واکنش پذیری است، در صورت ماند بالا فورا تغییر ماهیت داده و پارامتر های شیمیایی آن به سرعت تغییر می کنند. تبخیر سطحی یکی از عوامل مهم در این زمینه است که سریعا TDS و TH را دستخوش تغییرات می کند.

در فاز صنعتی اما این چنین نیست. برای مثال در کارگاه تولید آب مقطر یا آب رادیات خودرو اولا حجم بالایی برای تولید مد نظر است. ثانیا پس از اضافه شدن افزودنی های لازم و انجام پروسه مربوطه سریعا بسته بندی شده و به بازار عرصه می گردد.

 

بیشتر بخوانیم: مخزن گالوانیزه

 

مکانیزم کار دیونایزر

تولید آب خالص به چندین روش قابل انجام است که مهم ترین آنها عبارتند از :

  • تقطیر آب
  • ستون های رزینی
  • سیستم های مبتنی بر روش اسمز معکوس

سیستم های دیونایزر تولیدی این مجموعه در دو حالت تولید می گردند:

دیونایزر آزمایشگاهی :

دیونایزر های آزمایشگاهی که به صورت پکیج آماده و منسجم عرضه می گردند، ترکیبی از سیستم های اسمز مکعوس و تبادل یونی یا همان ستون های رزینی می باشند. بدین صورت که آب ابتدا وارد سیستم پیش فیلتراسیون می شود.

سیستم پیش فیلتراسیون شامل :

  • فیلتر پلی پروپیلن
  • کربن اکتیو
  • کربن بلاک
  • پلی فسفات
  • سند فیلتر(شنی)

پس از این مرحله، آب تحت فشار معکوس اسمزی غشایی قرار می گیرد که به آن سیستم اسمز معکوس می گویند. عمده رسانش الکتریکی آب در این مرحله حذف می گردد. فیلتر های ممبران مهم ترین قسمت سیستم اسمز معکوس می باشد.

پس از شیرین سازی آب و حذف آیتم هایی همچون TDS  و کاهش EC نوبت به ایفای نقش رزین ها می رسد.

مهم ترین مرحله در تولید آب دیونیزه شده ، فرآیند تبادل یونی برای حذف سختی کل آب یا همان Toal Hardness می باشد.

برای حذف توام یون های با بار مثبت و یون های با بار منفی به عبارت دیگر کاتیون ها و آنیون های محلول در آب، از ستون های رزینی استفاده می گردد.

همانطور که از نام آنها مشخص است ستون آنیونی جهت حذف یون های با بار منفی همچون یون کلرید، سولفات ، نیترات و … و ستون کاتیونی جهت حذف یون های مثبت آب همچون کلسیم و منیزنیم و … مورد استفاده قرار می گیرد.

این خلاصه ای از مکانیزم تولید آب دیونیزه توسط دستگاه های دینایزر آزمایشگاهی بود.

دیونایزر صنعتی :

در سیستم های صنعتی تولید آب دیونایز، امکان تولید دستگاه بصورت پکیج منسجم وجود ندارد. در این حالت بسته به مشخصات آب ورودی سیستم، یا دیونایزر بصورت ترکیبی از سیستم های Ro ( اسمز معکوس) و ستون های رزینی یا بصورت تنها دو ستون رزینی کاتیونی و آنیونی تولید می گردد.

 

ظرفیت آب خروجی دیونایزر

ظرفیت دیونایزر های آزمایشگاهی تولیدی گروه سازه مخزن بصورت زیر است :

  • دیونایزر آب مقطر گیری با ظرفیت ۵ لیتر در ساعت
  • دیونایزر آب مقطر گیری با ظرفیت ۸ لیتر در ساعت
  • دیونایزر آب مقطر گیری با ظرفیت ۱۲ لیتر در ساعت
  • دیونایزر آب مقطر گیری با ظرفیت ۲۰ لیتر در ساعت
  • دیونایزر آب مقطر گیری با ظرفیت ۴۰ لیتر در ساعت
  • دیونایزر آب مقطر گیری با ظرفیت ۷۰ لیتر در ساعت
  • دیونایزر آب مقطر گیری نیمه صنعتی با ظرفیت ۲۰۰ لیتر در ساعت

دیونایزر های صنعتی از ظرفیت ۵ متر مکعب در شبانه روز قابلیت تولید دارند. این مقدار تا میزان دبی ۱۰۰ متر مکعب در شبانه روز قابل تولید می باشد.

 

خرید دستگاه دیونایزر

در گذشته اکثر صنایعی که برای تغذیه سیستم هایشان نیاز به آب خالص داشتند، به خاطر هزینه بالای تولید آب خالص به اجبار از آب مقطر برای سیستم های خود استفاده می کردند اما امروزه با توجه به تکنولوژی پیشرفته ی تصفیه آب و فاضلاب، هزینه تولید آب خالص با دستگاه های دیونایزر به طور چشمگیری پایین آمده است؛ ممکن است قیمت یک دستگاه دیونایزر تمام اتوماتیک که کارایی بالایی هم دارد، در نگاه اول بالا به نظر برسد اما وقتی ما از خسارت هایی که آب های تصفیه نشده در طول زمان بر تجهیزات و سیستم ها، همچنین نیازهای حساس دارویی و آزمایشگاهی وارد می آورند آگاه باشیم به این درک می رسیم که خرید این دستگاه برای سیستم های صنعتی تا چه اندازه به صرفه خواهد بود.

عواملی که در تعیین قیمت دستگاه دیونایزر تاثیر دارند، مقدار آب ورودی به دستگاه، کیفیت آب ورودی و کیفیت تجهیزات مورد استفاده در ساخت دستگاه دیونایزر است.

برای تماشای ویدئوی زیر فیلتر شکن خود را روشن کنید.

قیمت دستگاه دیونایزر چگونه تعیین می شود؟

ممکن است قیمت یک دستگاه دیونایزر تمام اتوماتیک که کارایی بالایی هم دارد، در نگاه اول بالا به نظر برسد اما وقتی ما از خسارت هایی که آب های تصفیه نشده در طول زمان بر تجهیزات و سیستم ها، همچنین نیازهای حساس دارویی و آزمایشگاهی وارد می آورند آگاه باشیم به این درک می رسیم که خرید این دستگاه برای سیستم های صنعتی تا چه اندازه به صرفه خواهد بود.

عواملی که در تعیین قیمت دستگاه دیونایزر تاثیر دارند، مقدار آب ورودی به دستگاه، کیفیت آب ورودی و کیفیت تجهیزات مورد استفاده در ساخت دستگاه دیونایزر است.

مکانیزم کار دیونایزر چگونه است؟

تولید آب خالص به چندین روش قابل انجام است که مهم ترین آنها عبارتند از :

  • تقطیر آب
  • ستون های رزینی
  • سیستم های مبتنی بر روش اسمز معکوس

دیونایزر آزمایشگاهی چیست؟

دیونایزر های آزمایشگاهی که به صورت پکیج آماده و منسجم عرضه می گردند، ترکیبی از سیستم های اسمز مکعوس و تبادل یونی یا همان ستون های رزینی می باشند. بدین صورت که آب ابتدا وارد سیستم پیش فیلتراسیون می شود.